1/5/09

Η επιστροφή του Θησέα από την Κρήτη


-Λίγες μέρες αργότερα, έφτασαν στο νησί πού τότε ονομαζόταν Δία, γνωστή σήμερα σαν Νάξος, ο Θησεύς άφησε την Αριάδνη να κοιμάται στην ακτή και έφυγε με το πλοίο του.
Ο λόγος της πράξης του αυτής παραμένει μάλλον μυστήριο.
Κάποιοι λένε ότι την εγκατέλειψε για χάρη της καινούριας του ερωμένης, της Αίγλης, που ήταν κόρη του Πανοπέα.
Άλλοι, ότι ενώ ήταν αποκλεισμένοι στη Δία συλλογίστηκε το σκάνδαλο πού θα προκαλούσε ο ερχομός της , Αριάδνης στην Αθήνα.
Άλλοι πάλι ότι ο Διόνυσος εμφανίστηκε στο όνειρο του Θησέα και του ζήτησε απειλητικά την Αριάδνη και ότι όταν ο Θησεύς ξύπνησε και είδε το στόλο του Διόνυσου να καταστρέφει τη Δία, κατατρόμαξε και σήκωσε άγκυρα.
Ο Διόνυσος του είχε κάνει μάγια και ο Θησεύς ξέχασε όχι μόνο την υπόσχεση του προς την Αριάδνη άλλα ακόμη και την ίδια την ύπαρξη της (16).

-Όποια κι αν είναι η αλήθεια σχετικά μ’ αυτό το γεγονός, οι Ιερείς του Διόνυσου στην Αθήνα βεβαιώνουν ότι όταν η Αριάδνη βρέθηκε μόνη στην έρημη ακτή, ξέσπασε σε πικρά κλάματα καθώς θυμόταν πόσο έτρεμε όταν ο Θησεύς πήγε να σκοτώσει τον τερατώδη ετεροθαλή αδελφό της.
Τόσα τάματα είχε κάνει για την επιτυχία του και πώς για την αγάπη του είχε εγκαταλείψει τούς γονείς και τη χώρα της.
Επικαλούνταν τώρα ολόκληρο το σύμπαν για εκδίκηση και ο Πατέρας Δίας έδωσε τη συγκατάθεση του.
Έπειτα, γλυκά και μαλακά ήλθε ο Διόνυσος με τους χαρούμενους Σατύρους και τις Μαινάδες για να σώσουν την Αριάδνη.
Χωρίς καθυστέρηση την παντρεύτηκε, έβαλε το στεφάνι της Θέτιδας πάνω στο κεφάλι της και της έκανε πολλά παιδιά.
Από αυτά, μόνον ο Θόας και ο Οινοπίων αναφέρονται καμία φορά σαν παιδιά του Θησέα. Το στεφάνι πού αργότερα ο Διόνυσος έθεσε ανάμεσα στα αστέρια σαν Cοrοna Bοrealis είχε κατασκευάσει ο Ήφαιστος από πυρωμένο χρυσαφί και κόκκινα Ινδικά πετράδια πού σχημάτιζαν τριαντάφυλλα (18).

-Ας συνεχίσουμε με την ιστορία του Θησέα: Από τη Νάξο έπλευσε στη Δήλο όπου προσέφερε θυσίες στον Απόλλωνα τελώντας αθλητικούς αγώνες προς τιμήν του.
Τότε ήταν πού εισήγαγε τη νέα συνήθεια να στεφανώνεται ο νικητής με φύλλα φοίνικα και στο δεξί χέρι να του δίνουν κλαδί φοίνικα.
Με φρόνηση αφιέρωσε επίσης στο θεό ένα ξύλινο αγαλματάκι της Αφροδίτης, έργο του Δαίδαλου, το οποίο η Αριάδνη είχε φέρει από την Κρήτη και είχε αφήσει πάνω στο πλοίο, πού μπορεί να έγινε και αντικείμενο κυνικών σχολίων για τούς, Αθηναίους.
Αυτό το αγαλματάκι, πού εξέθεταν στη Δήλο, στηριζόταν πάνω σε μια τετράγωνη βάση αντί για πόδια και ήταν πάντα στολισμένο με γιρλάντες (23).

-Πίσω από τη στρογγυλή λίμνη της Δήλου υπήρχε ένας κερασφόρος βωμός.
Ο ίδιος ο Απόλλων τον είχε κτίσει όταν ήταν μόλις τεσσάρων χρόνων συμπιέζοντας κέρατα αναρίθμητων αίγων πού η Άρτεμις είχε σκοτώσει στο όρος Κύνθος.
Ήταν το πρώτο του αρχιτεκτόνημα.
Τα θεμέλια του βωμού καθώς και οι περιβάλλοντες τοίχοι ήταν κατασκευασμένοι εξ ολοκλήρου από κέρατα, όλα παρμένα από την ίδια πλευρά των θυμάτων.
Υπάρχει όμως διαφωνία για το αν ήταν από την αριστερή ή τη δεξιά (24).
Αυτό πού κάνει το έργο να συγκαταλέγεται ανάμεσα στα εφτά θαύματα του κόσμου είναι ότι δεν χρησιμοποιήθηκε λάσπη ή άλλο συνδετικό κονίαμα.
Γύρω από αυτό το βωμό, ή σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή γύρω από το βωμό της Αφροδίτης όπου είχε τοποθετηθεί το άγαλμα του Δαίδαλου, ο Θησεύς και οι σύντροφοι του χόρεψαν τον Γερανό, ένα χορό με ελιγμούς σε σχηματισμούς λαβύρινθου και ρυθμικούς βηματισμούς με συνοδεία άρπας.
Οι Δήλιοι εξακολούθησαν να χορεύουν αυτό το χορό πού ο Θησεύς είχε φέρει από την Κνωσό.
Εκεί ο Δαίδαλος είχε κατασκευάσει μια πίστα με μαρμάρινα ανάγλυφα πού σχημάτιζαν λαβύρινθο, όμοιο με τον αιγυπτιακό.
Όταν ο Θησεύς χόρεψε με τούς συντρόφους του τον Γερανό στην Κνωσό, ήταν η πρώτη φορά πού άνδρες και γυναίκες χόρευαν μαζί.
Αυτοί που κράτησαν τις παλιές συνήθειες, ιδιαίτερα οι ναυτικοί, διατήρησαν κατά μεγάλο μέρος τον ίδιο χορό σε πολλές διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας και της Μ. Ασίας.
Το ίδιο έκαναν τα παιδιά στην Ιταλική ύπαιθρο και το οποίο απετέλεσε τη βάση των Τρωικών Αγώνων (25).

-Η Αριάδνη δεν άργησε να εκδικηθεί τον Θησέα.
Είτε γιατί ήταν βαθιά στενοχωρημένος για την απώλειά της είτε γιατί ήταν χαρούμενος πού έβλεπε την Αττική ακτή, πού τόσο προσπαθούσε να πλησιάσει εμποδισμένος από τούς παρατεταμένους άνεμους, ξέχασε να υψώσει το λευκό πανί (26).
Ο Αιγεύς πού στεκόταν πάνω στην Ακρόπολη, εκεί όπου βρίσκεται το άγαλμα της Απτέρου Νίκης, και περίμενε τον γυρισμό του, μόλις διέκρινε το μαύρο πανί λιποθύμησε, έπεσε από το βράχο με το κεφάλι και σκοτώθηκε.
Άλλοι όμως λένε ότι με τη θέληση του ρίχτηκε στη θάλασσα πού από τότε ονομάστηκε Αιγαίο (27).

-Ο Θησεύς πληροφορήθηκε το οδυνηρό γεγονός μόνον αφού ολοκλήρωσε τις θυσίες πού είχε τάξει στους θεούς αν επέστρεφε σώος.
Έπειτα έθαψε τον Αιγέα και τον τίμησε με ένα ιερό, αντάξιο ήρωα.
Την όγδοη μέρα του Πυανεψίονα (Οκτωβρίου), την ημέρα της επιστροφής από την Κρήτη, οι ευπειθείς Αθηναίοι συγκεντρώθηκαν στην παραλία όπου μέσα στις κατσαρόλες πού είχαν φέρει, έψησαν διάφορων ειδών φασόλια (Πυανεψια) - για να θυμίσουν στα παιδιά τους το περιστατικό όπου ο Θησεύς όταν αναγκάστηκε να μοιράσει στο πλήρωμα του πολύ μικρές μερίδες, μόλις άραξε το πλοίο του στη στεριά, μαγείρεψε όλα τα τρόφιμα πού του είχαν απομείνει μέσα σε μια κατσαρόλα και τούς την έδωσε για να γεμίσουν επί τέλους τη κοιλιά τους.
Στην ίδια γιορτή τραγουδούσαν επίσης ένα ευχαριστήριο άσμα για τη λήξη της πείνας και κρατούσαν ένα κλαδί ελιάς με τυλιγμένο γύρω του άσπρο μαλλί και κρεμασμένα φρούτα, για να τιμήσουν τη μνήμη του κλαδιού πού ο Θησεύς είχε αφιερώσει πριν ξεκινήσει.
Επειδή ήταν και εποχή του Τρύγου, ο Θησεύς καθιέρωσε και τα Οσχοφόρια προς τιμήν της Αθηνάς και του Διόνυσου, οι οποίοι, του παρουσιάστηκαν στη Νάξο ή προς τιμήν του Διόνυσου και της Αριάδνης.
Οι δύο πού κρατούσαν τα κλαδιά αντιπροσώπευαν τούς νέους πού ο Θησεύς είχε πάρει μαζί του στη Κρήτη μεταμφιεσμένους σε κοπέλες και οι οποίοι στη θριαμβευτική πομπή μετά το γυρισμό του περπατούσαν πίσω του.
Δεκατέσσερις γυναίκες έφερναν τρόφιμα και συμμετείχαν στην θυσία.
Αντιπροσώπευαν τις μητέρες των θυμάτων πού γλίτωσαν και έπρεπε να διηγούνται παραμύθια και αρχαίους μύθους, όπως έκαναν οι μητέρες πριν το πλοίο ανοίξει πανιά (28).

-Ο Θησεύς αφιέρωσε ένα ναό στη Σώτειρα Άρτεμη, μέσα στην αγορά της Τροιζήνας οι δε σύντροφοι και συμπατριώτες του, όσο ακόμα ζούσε, τον τίμησαν με ένα Ιερό.
Οι οικογένειες πού ήταν υποχρεωμένες να πληρώσουν τον κρητικό φόρο ανέλαβαν να τροφοδοτήσουν τις απαιτούμενες θυσίες και ο Θησεύς, σαν δείγμα ευγνωμοσύνης για τη φιλοξενία, απένειμε τον κλήρο του στους Φυταλίδες.
Το πλοίο πού τον μετέφερε στην Κρήτη, έκανε από τότε κάθε χρόνο ένα ταξίδι στη Δήλο αλλά είχε επισκευαστεί και επανεξοπλιστεί τόσες πολλές φορές ώστε οι φιλόσοφοι το ανέφεραν σαν παράδειγμα αποθέματος, κάθε φορά πού πραγματεύονταν το πρόβλημα της διαρκούς ταυτότητας (29).

Σημειώσεις
16.ΠαυσανΙας Ι 29,2' Διόδωρος Σικελιώτης Ε 51,4' Σχολιαστής στον Θεόκριτο ό.π.
17.ΠαυσανΙας Α 20, 2• κατουλλος Lχιν 50 κέξ.• Υγίνος Ποιητική Αστρονομία 11 5.
18.Πλούταρχος Θησεύς 20' Βακχυλίδης ΙΣΤ 116.
23.Πλούταρχος Ο.π.• Παυσανίας Η 48, 2 και Θ 40, 2• Καλλίμαχος 'Ύμνος εις Δήλον 312.
24.ΚαλλΙμαχος 'Ύμνος εις Απόλλωνα 60 κέξ.• Πλούταρχος Ο.π. και Πότερα των ζωων φρονιμώτερα 35.
25.Πλούταρχος Θησεύς 21' Καλλίμαχος 'Ύμνος εις Δήλον 312 κεξ 'Όμηρος ίλιάς Σ 591-2' Παυσανίας Θ 40, 2• Πλίνιος Φυσική ιστορία χχχνι 19' Σχολιαστής στην ίλιάδα του Όμηρου Σ 590' Ευστάθιος, παρατίθεται στην ίλιάδα του' Όμηρου σ. 1166' Βιργίλιος Αινείας ν κεξ. .
26.Κατουλλος ιχιν 50 κέξ 'Απολλόδωρος Επιτομή Α 10• Πλούταρ¬χος Θησεύς 22.
27.Κατουλλος ό.π Παυσανίας Α 22,4-5' Πλούταρχος Ο.π. και Θησέως και Ρωμύλου σύγκρισις Υγίνος Μύθος 43.
28.ΠαυσανΙας Α 22, 5' Πλούταρχος Θησεύς 22 και 23• Πρόκλος Χρηστομάθεια, παρατίθεται στον Φώτιο 989.
29.ΠαυσανΙας Β 31, 1• Πλούταρχος ό.π.


Αναδημοσίευση (απόσπασμα) από:

www.toxolyros.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=22991&Itemid=725

ΠΗΓΗ: www.toxolyros.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: